Ethereum kurucusu Vitalik Buterin, L2 ağlarının beklenenden yavaş merkezileştiğini belirterek, ölçeklendirmede önceliğin artık ana ağa verileceğini açıkladı.
Ethereum kurucusu Vitalik Buterin, Salı günü Ethereum’un ölçeklendirme stratejisinde bir değişiklik duyurdu.
Buterin, orijinal rollup merkezli yol haritasının, Layer 2 (L2) ağlarının planlandığı gibi merkezileşememesi nedeniyle artık değiştirilmesi gerektiğini söyledi.
Buterin, X (eski Twitter) üzerinden yaptığı paylaşımda, L2’lerin beklenenden “çok daha yavaş” merkezileştiğini ve Ethereum ana katmanının beklenmedik ilerleme kaydettiğini belirtti.
Daha önceki vizyonunun tersine, markalı L2 alt zincirlerinin çoğu işlemi gerçekleştireceği yönündeki planın değiştiğini gösteriyor.
Rollup merkezli yaklaşım, L2’lerin yüksek hızda ve düşük maliyetle işlemleri gerçekleştireceği fikriyle başlatılmıştı. Bu ağların Ethereum’un güvenlik garantilerini devralması ve daha verimli çalışması planlanıyordu.
Ancak, çok az L2 Stage 1 merkezileşmeye ulaşabildi.
Coinbase destekli L2 olan Base, 2025’te izin gerektirmeyen hata kanıtlarını başlatarak ve güvenlik konseyini merkezileştirerek Stage 1’e ilerledi.
Diğer büyük L2’ler, Arbitrum, Optimism ve Starknet dahil, hâlâ daha erken aşamalarda.
Buterin, rollup merkezileşmesini Stage 0’dan Stage 2’ye kadar ölçen bir çerçeve oluşturmuştu; Stage 2 tam güvenilsizlik anlamına geliyor.
There have recently been some discussions on the ongoing role of L2s in the Ethereum ecosystem, especially in the face of two facts:
* L2s' progress to stage 2 (and, secondarily, on interop) has been far slower and more difficult than originally expected
* L1 itself is scaling,…— vitalik.eth (@VitalikButerin) February 3, 2026
Teknik ve Regülasyonel Engeller
Buterin, L2 merkezileşmesini yavaşlatan teknik zorluklar ve regülasyon sorunlarını işaret etti.
Bazı L2 ekipleri, müşteri regülasyon gereksinimleri nedeniyle Stage 1’in ötesine geçemeyebileceklerini belirtti.
Kurumsal çıkarlar da merkezileşmeyi geciktirdi. Bir ekip, müşterilerinin ağ üzerinde nihai kontrolü sürdürmesini gerektirdiğini açıkça ifade etti.
Buterin, Ethereum bağlantısı için multisig köprüleri kullanan L2’leri eleştirdi. Bu ağların Ethereum’u ölçeklendirmediğini, aksine köprüler aracılığıyla rekabet eden L1 zincirleri gibi çalıştığını söyledi.
Ethereum ana ağı, birkaç iyileştirme sayesinde beklenenden hızlı ölçeklendi.
Geliştiriciler, 2026 Ocak ayında yapılan hard fork sonrası gas limitini 60 milyondan 80 milyona yükseltti.
Artış, her blokta daha fazla işlem ve akıllı sözleşme çalıştırılmasına izin veriyor.
Değişiklik, işlem hacmini artırırken potansiyel olarak işlem ücretlerini de düşürüyor.
KEŞFEDİN: Ethereum Ağındaki Meme Coinler Hangileri? 2026 Listesi
Yerel Rolluplar ve Yeni Yön
Buterin, Ethereum’a yerleşik rolluplara ilginin arttığını belirtti. Bu rolluplar, ayrı çalışmak yerine Ethereum doğrulayıcıları tarafından doğrudan doğrulanacak.
Ana katmana zkEVM kanıtlarının entegrasyonu, yerel rollupların ana ağı ölçeklendirmesini sağlayacak. Bu önceden derlenmiş özellikler, Ethereum protokol değişiklikleriyle otomatik olarak güncellenecek.
Buterin, L2’lerin en azından Stage 1 merkezileşmeye ulaşmasını istiyor. Bu minimum gerekliliğin ötesinde, L2’lerin yalnızca ölçeklendirme yerine özel özelliklere odaklanmasını öneriyor.
Önerilen özelleştirmeler arasında gizlilik özellikleri, uygulamaya özgü mimariler, finansal olmayan kullanım durumları ve yapay zekâ uygulamaları bulunuyor.
L2’ler ayrıca ultra-düşük gecikmeli veya benzersiz sıralama özelliklerine odaklanabilir.
Durum, Ethereum topluluğu üyeleri tarafından destek gördü.
L2s were a mist….
…were misguided https://t.co/v7jhc6VeSw
— David Hoffman (@TrustlessState) February 3, 2026
Bankless programının sunucusu Ryan Sean Adams, ana katmanı güçlendirmeye odaklanma yönünü onayladı.
Ethereum araştırmacısı Justin Drake, ana ağda saniyede 10.000 işlem planını daha önce açıklamıştı. Ağ şu anda saniyede 15–30 işlem gerçekleştiriyor.
Eski Consensys araştırmacısı Max Resnick, Solana’ya geçmeden önce ana ağ ölçeklendirmesini savunmuştu. O zamanki çabaları yeterli destek bulamadı.
Buterin, L2’lerin Ethereum ekosisteminde hâlâ bir rolü olduğunu vurguladı.
L2 ekiplerinin, L2’leri Ethereum’a farklı bağlantılara sahip seçenekler spektrumu olarak görmesini, markalı alt zincirler olarak değil, bir yelpaze olarak değerlendirmesini istiyor.