ESMA onderzoekt juridische basis van tokenized collateral

ESMA onderzoekt of EU-regels tokenized collateral tijdens marktstress bereikbaar, liquideerbaar en juridisch afdwingbaar houden voor clearinghuizen.

Floris Deman Door Floris Deman Bijgewerkt 3 minuten leestijd
ESMA onderzoekt juridische basis van tokenized collateral

ESMA vraagt marktpartijen aan te tonen dat EU-clearinghuizen tokenized collateral tijdens marktstress kunnen bereiken en in cash kunnen omzetten. De uitkomst kan mee bepalen of bestaande regels volstaan voor het gebruik van getokeniseerde activa als onderpand, of dat aanvullende EU-maatregelen nodig zijn.

De Europese Autoriteit voor effecten en markten (ESMA) publiceerde op 9 oktober een call for evidence over de juridische, liquiditeits- en operationele risico’s. De toezichthouder onderzoekt in het bijzonder of een clearinghuis onderpand kan gebruiken wanneer een clearing member in gebreke blijft. Dat raakt aan de voorwaarden waaronder tokenisatie verder kan doordringen in institutionele marktinfrastructuur en onderpandbeheer.

Waarom de collateralstructuur wordt onderzocht

Tokenized collateral komt inmiddels in live Europese clearingoperaties voor. Banken en beleggers zoeken naar manieren om sneller toegang te krijgen tot effecten waarmee zij aan marginverplichtingen kunnen voldoen. De kernvraag voor ESMA is of bestaande EU-regels waarborgen dat clearinghuizen het onderpand ook tijdens een default kunnen bereiken en liquideren.

De consultatie omvat zowel tokens die activa vertegenwoordigen die in traditionele financiële infrastructuur worden aangehouden als activa die rechtstreeks op een distributed ledger zijn uitgegeven. ESMA kijkt daarnaast naar de wisselwerking met stablecoins, centralebankgeld en getokeniseerde deposito’s. De toezichthouder wijst erop dat activa die in hun traditionele vorm liquide zijn, bij tokenisatie extra risico’s kunnen krijgen door bijvoorbeeld vertraging bij aflossing of beperkingen op overdrachten.

Ook de juridische status van een token staat ter discussie: geeft een overdracht ervan daadwerkelijk eigendom of afdwingbare rechten op het onderliggende actief? Die vraag is relevant voor de bescherming van clearinghuizen wanneer een deelnemer of tussenpartij niet aan verplichtingen voldoet. De bredere toepassing van tokenisatie voor efficiënter onderpandbeheer hangt mede af van zulke praktische en juridische waarborgen.

Marktproeven en afwikkeling met centralebankgeld

De beoordeling vindt plaats terwijl Europese partijen al experimenteren met DLT-gebaseerde collateralstromen. Eurex Clearing introduceerde in juli 2025 een collateralservice op basis van distributed-ledgertechnologie. JPMorgan voerde de eerste live transactie uit voor de Nederlandse pensioenbelegger PGGM, waarbij effecten vanuit een andere bewaarplaats werden verplaatst.

Logo van Eurex
Logo van Eurex Clearing – Foto: Eurex / CC BY-SA 4.0

In september lanceerde het Eurosysteem Pontes, waarmee financiële instellingen transacties in getokeniseerde activa met centralebankgeld kunnen afwikkelen. ESMA stelt dat Pontes dergelijke collateralconstructies kan ondersteunen door blockchaininfrastructuur te verbinden met bestaande afwikkelsystemen. De rol van centralebankgeld in die infrastructuur staat ook centraal bij de afwikkeling van getokeniseerde activa.

Voor clearinghuizen is de test niet alleen of een token snel kan worden overgedragen. Ook moet duidelijk zijn of het onderliggende actief juridisch beschikbaar blijft en of de verbindingen tussen blockchain- en bestaande systemen tijdens stress functioneren. De beoordeling raakt daarmee zowel de structuur van collateral als de operationele betrouwbaarheid van de infrastructuur.

Reacties bepalen of regels worden aangepast

Marktpartijen kunnen tot 15 januari 2027 reageren op de consultatie. ESMA verwacht de inzendingen in het eerste kwartaal van 2027 te beoordelen, melden Cryptopolitan en crypto.news. Daarna beslist de toezichthouder of aanvullende EU-regelgevende maatregelen nodig zijn; de consultatie zelf kondigt geen verbod of nieuwe beperking op tokenized collateral aan.

ESMA-voorzitter Verena Ross stelt dat tokenmarkten veilig en op grotere schaal over grenzen heen moeten kunnen functioneren, met juridische zekerheid, interoperabele infrastructuur en passend toezicht. Die beleidslijn sluit aan bij de bredere Europese ontwikkeling van toezicht op tokenisatie, waaronder ESMA’s toezichtprioriteiten rond tokenisatie. De reacties moeten uitwijzen of de bestaande regels voldoende aansluiten op de verschillende manieren waarop getokeniseerd onderpand wordt aangehouden en overgedragen.

De consultatie is beschikbaar via de oproep van ESMA over tokenized collateral.

Blockchain Nieuws, Nieuws
Floris Deman

Floris Deman volgt de wereld van gedecentraliseerde financiering en crypto-regulatie al jaren op de voet. Hij raakte gefascineerd door blockchain nadat hij de opkomst van vroege DeFi-protocollen van dichtbij meemaakte en sindsdien is zijn interesse alleen maar dieper geworden. Hij schrijft vanuit een kritisch maar nieuwsgierig perspectief, met bijzondere aandacht voor hoe Europese regelgeving zoals MiCA de markt vorm geeft. Zijn stukken richten zich op de spanning tussen innovatie en toezicht: wat betekent regulering voor gewone gebruikers, en waar liggen de grenzen van gedecentraliseerde systemen echt? Floris probeert complexe materie toegankelijk te maken zonder de nuance te verliezen, en hij heeft weinig geduld voor hype zonder onderbouwing. Naast crypto houdt hij zich bezig met open-source technologie en digitale privacy. Hij gelooft dat financiële zelfbeschikking een serieus onderwerp verdient, en schrijft voor lezers die verder willen kijken dan de koersgrafieken.

Related Articles